O TYM PISALIŚMY WIELOKROTNIE, MIMO WSZYSTKO

PRZYPOMINAMY

rozszerzanie-diety-niemowlat-kolejnosc-wniosek

DBAJ O PRODUKTY Z KONTROLOWANYCH HODOWLI I UPRAW

W dalszym ciągu kupuj produkty bio/eko

rozszerzanie-diety-niemowlat-kolejnosc-wniosek

NIE SMAŻ, STARAJ SIĘ NIE PIEC

Najlepszą techniką obróbki kulinarnej jest gotowanie, które nie niszczy produktu, ułatwia jego przyswajalność. Gofry, placuszki zostaw na później,  przeczytaj.

rozszerzanie-diety-niemowlat-kolejnosc-wniosek

PODAWAJ DZIECKU TYLKO WARTOŚCIOWE PRODUKTY

Posiłki małowartościowe, lub niepotrzebne dla prawidłowego rozwoju dziecka wypełniając żołądek dają impuls do mózgu dziecka, informujący o sytości. Dziecko nie będzie chciało zjeść właściwego posiłku. Nie starczy mu ani apetytu, ani miejsca w żołądku.

rozszerzanie-diety-niemowlat-kolejnosc-wniosek

STOSUJ PROSTĄ KUCHNIĘ

Nie wprowadzaj do diety dziecka

  • napojów roślinnych, tzw mleczko kokosowe, napoje migdałowe, ryżowe, owsiane;
  • tzw. jogurtów Vege, 
  • masła orzechowego (chyba, że jestes spoza Polski),
  • mleka krowiego, koziego i innych
  • serów, jogurtów, i in. przetworów mlecznych
  • olejów ani oliwy rafinowanej – przeczytaj post.

Pamiętaj, co to znaczy rozszerzanie diety niemowląt – przeczytaj post

RODZAJ I ILOŚĆ* PRODUKTÓW (9-12 m.ż.)

  • Mięso, codziennie ok.20g (po gotowaniu 15g),
  • Tłusta ryba, 1x w tygodniu ok.20g (po gotowaniu 15g),
  • Warzywa i owoce 
  • Mąka/kaszka (ok. 20g/dzień) 
  • Jajo 2x w tygodniu małe,
  • Woda (do 4. r.ż. dzieci nie powinny pić herbatek z kopru włoskiego)
 

KARMIENIE PIERSIĄ  na żądanie (ilość nieograniczona), ale nie mniej niż 3 pełne karmienia

 

w 12 m.ż. ilość mięsa i ryby należy zwiększyć do ok. 25g (po gotowaniu 20g), niemowlę w tym wieku bardzo często potrzebuje też zwiększenia porcji zbóż w formie np. podawanej przed snem wieczornej kaszki (15-20g – waga produktu suchego).

 

ILOŚĆ I WIELKOŚĆ* POSIŁKÓW (9-12 m.ż.)

Niemowlęta w okresie życia między 9. a 12. mż. najczęściej zjadają dwa-trzy posiłki uzupełniające.

Każdy z nich o wielkości mniej więcej 200-220g*.

Trzeci posiłek w początkowej fazie jest zazwyczaj małą przekąską, na przykład owocem, surówka z warzyw, sokiem pomidorowym. W 12.m.ż. przekąska przekształca się w konkretne danie przyjmując najczęściej objętość około 200-220g*.

PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS

ŚNIADANIE I

Kaszka lub mąka gotowana na wodzie z dodatkiem owoców lub warzyw. 

W pobliżu posiłku karmienie piersią

ŚNIADANIE II

Karmienie piersią

OBIAD

Mięso lub ryba, warzywa (w tym ziemniaki)

PODWIECZOREK

Warzywo, owoc, posiłek zbożowy… – przeczytaj więcej

KOLACJA

Karmienie piersią

PRZYKŁADOWY SCHEMAT WPROWADZANIA GLUTENU DO DIETY NIEMOWLĘCIA

TYDZIEŃ I

DZIEŃ 1.  

Dodaj do któregoś z posiłków 1/2 łyżeczki (2g) mąki pszennej. Obserwuj dziecko.

DZIEŃ 2.  

Zrób dziecku przerwę od zbóż glutenowych; w dalszym ciągu obserwuj dziecko.

DZIEŃ 3-7.  

Dodawaj każdego dnia do dowolnego posiłku 1/2 łyżeczki (2g) mąki pszennej. 

TYDZIEŃ II

DZIEŃ 1-3.  

Dodawaj każdego dnia do dowolnego posiłku 1/2 łyżeczki (2g) mąki/płatków owsianych. Obserwuj dziecko.

DZIEŃ 4-7.  

Dodawaj każdego dnia do dowolnego posiłku 1/2 łyżeczki (2g) kaszy jęczmiennej. Obserwuj dziecko.

TYDZIEŃ III

DZIEŃ 1-7.  

Dodawaj każdego dnia do dowolnego posiłku 1 płaską łyżeczkę dowolnego zboża glutenowego.

TYDZIEŃ IV

DZIEŃ 1-7.  

Przygotowuj posiłki na bazie mieszanki zbóż glutenowych 10g i bezglutenowych 10g.

Podaj kawałek chleba (sprawdź skład, zadbaj żeby był „prosty”).

KONSYSTENCJA POSIŁKÓW

Na naukę jedzenia całych cząstek niemowlę ma czas do osiągnięcie 12 m.ż.. Pokarmy wymagające żucia, gryzienia należy wprowadzać stopniowo unikając presji środowiska wynikającej z aktualnej mody żywieniowej.

Największe możliwości nabywania umiejętność gryzienia i żucia występują najczęściej w okolicach 10. m.ż. dziecka (ale jest to cecha indywidualna).

Pamiętajmy, że podstawowym zadaniem żywienia jest dostarczenie organizmowi składników pokarmowych, które zapewnią mu prawidłowy rozwój. Zbyt wczesne podawanie produktów stałych, twardych lub o niebezpiecznej wielkości może doprowadzić do braków żywieniowych, które zahamują prawidłowy rozwój niemowlęcia, a nawet do niebezpiecznego zakrztuszenia się (owoc winogrona, duża cząstka surowej marchwi, orzecha).

Wciąż decyzja o tym, co dziecko zje należy do rodzica. Niemowlę nie ma prawa decydować o jakości i różnorodności pokarmu, natomiast zdecydowanie to ono decyduje ile zje. 

Jednym słowem w przedziale wiekowym między 9 a 12 m.ż. powinna być rozszerzana i zwiększona różnorodność konsystencji posiłków. Mogą być one:

    • zmiksowane/drobno posiekane, np. gotowane mięso, ryby
    • miękkie kawałki/cząstki warzyw, owoców, mięsa podawane do ręki
    • rozdrobnione lub posiekane, np. takie składniki obiadu, jak warzywa
    • rozgniecione gotowane warzywa i owoce, np. jako składnik tzw. kaszek
    • produkty podawane do ręki, np. pieczywo
    • posiekane lub tarte surowe warzywa i owoce, np. jabłko, gruszka, pomidor
    • ziarenka gotowanej kaszy, różne kształty makaronu, drobne kluseczki

PIECZYWO

rozszerzanie-diety-niemowlat-9-12-m-z-pieczywo

Z racji na to, że w handlu bardzo trudnodostępne jest pieczywo o wysokiej jakości, bez zbędnych, niekorzystnych dla zdrowia dziecka dodatków, zdecydowanie proponujemy rodzicom odłożenie w czasie podawania pieczywa dzieciom. Minimum do ukończenia przez nich 1 r.ż.  

Prosty skład chleba, bułek to mąka, woda, drożdże i sól. Jak nietrudno zauważyć podawanie dzieciom posiłku zbożowego w formie różnego rodzaju samodzielnie przygotowanych kluseczek, makaronu, kasz, pyz drożdżowych, czy najprostszych tzw. kaszek (mąka z wodą) przygotowywanych dla dziecka już od dawna – daje gwarancje dostarczenia do organizmu tych samych składników (mąka różnych zbóż, woda, często dodatkowo jajko, które podnosi wartość odżywczą finalnego dania. 

Dodatkowym atutem produktów spożywczych przygotowanych na bazie zbóż, których obróbka termiczna zakłada gotowanie jest ich łatwo-strawność oraz łatwo-dostępność składników pokarmowych, których dane zboża są źródłem.

Wielką zaletą produktów zbożowych przygotowywanych przez rodzica jest możliwość eliminacji, bądź choćby kontroli ilości dodawanej soli.

Warto wiedzieć, że…

W wyniku pieczenia chleba i innych tego typu produktów, pod wpływem wysokiej temperatury w wyniku reakcji Maillarda tworzą się niekorzystne dla zdrowia niemowlęcia związki (końcowe produkty glikacji AGEs endogenne) odpowiedzialne za zniszczenia struktur podstawowych aminokwasów, obniżenie strawności białek, inaktywację enzymów oraz obniżenie podatności białek na proteolizę. Akryloamid i in. tego typu związki wytwarzają się przede wszystkim w skórce, czyli częściach pieczywa najbardziej narażonych na wysoką temperaturę. 

  •  

UROZMAICENIE POSIŁKÓW/DAŃ

Zdecydowana większość rodziców jest zmęczona „nudą” na talerzu niemowlęcia.

Nie ma to nic wspólnego z jakością żywienia dziecka, ani z jego odczuciami. Im prostsze dania otrzymuje niemowlę, tym mniej wybiórcze będą jego preferencje smakowe.

Niemowlę, dla którego podstawowym daniem jest bezsolna, niesłodka kaszka, pozbawiony przypraw obiad, czy też gotowane warzywa z dodatkiem kisielku z mąki gryczanej, czy ziemistej w smaku mąki z amarantusa – nigdy w przyszłości nie pogardzi zwykłym daniem, a tym bardziej pełnym smaku i aromatu wykwintnym posiłkiem. 

Przeciwnie w sytuacji, w której niemowlę otrzymuje posiłki pełne smaków pochodzących ze związków powstających

    • podczas pieczenia (tzw zw. Maillarda w gofrach, placuszkach, nalesnikach), czy też 
    • poprzez dodatek przypraw,
    • większej ilości owoców, czy cukru.

Dzieci te, z dużym prawdopodobieństwem odrzucą w niedalekiej przyszłości posiłki proste, nie ubogacone, typu ziemniaki, naturalny jogurt, proste gotowane warzywa, czy mięso.

UROZMAICENIE STRUKTUR DAŃ

Z ZACHOWANIEM BEZPIECZNYCH METOD PRZYRZĄDZENIA POSIŁKU

dla niemowląt, które tolerują wszystkie produkty uzupełniające (również gluten i jajo)

DANIE

SKŁADNIKI

KOPYTKA

mąka pszenna + ziemniaki + jajko

Kopytka można podać np.

    • z dodatkiem świeżego masła, lub sosu marchewkowego (przetarta gotowana marchewka)
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • jako samodzielna przekąska

KLUSKI ŚLĄSKIE

mąka ziemniaczana + ziemniaki + jajko

Kluski śląskie można podać np.

    • z dodatkiem świeżego masła, lub puree z gotowanego buraczka
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • jako samodzielna przekąska

KLUSECZKI LANE

mąka pszenna + jajko

Kluski lane można podać np.

    • w zupce pomidorowej lub innej
    • w zupie krem
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • jako samodzielna przekąska

MAKARON (różne kształty)

mąka pszenna + jajko

Makaron można podać np.

    • z dodatkiem świeżego masła, lub kremu z warzyw
    • w każdej zupie 
    • w kisielku ugotowanym na bazie owoców, jako zupa owocowa
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • jako Spaghetti Bolognese (gotowane mięsko mielone z pomidorami)
    • danie z jajecznicą (tzw. makaron z jajkiem)
    • jako samodzielna przekąska

KNEDLE

ziemniaki + mąka pszenna + mąka ziemniaczana + jajko

Knedle można podać np.

    • z dodatkiem świeżego masła, lub kremu z warzyw
    • z dodatkiem przetartych owoców
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • można przygotować je z owocem lub mięsem mielonym (jako farsz) 
    • jako samodzielna przekąska

PYZY NA PARZE

mąka pszenna, drożdże, woda, odrobina masła

Pyzy na parze, tzw. pampuchy można podać np.

    • do rączki, zamiennie za pieczywo
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • można przygotować je z owocem lub mięsem mielonym (jako farsz) 
    • z dodatkiem przetartych owoców

KASZA NA SYPKO

np. gryczana, jęczmienna, kuskus, bulgur + odrobina masła

Kaszę na sypko można podać np.

    • uformowaną w kulkę do rączki, zamiennie za pieczywo
    • grubą, typu gryczana jako przekąskę
    • może to być dodatek do mięsa i warzyw (obiadek)
    • jako dodatek do zup (zagęszczenie)
    • w formie krupniku
    • z dodatkiem świeżego masła

PIEROGI

mąka + woda + mięso/łosoś/warzywa/ziemniaki

Spójrz, jak Pani Marta przygotowała pierożki dla Swojej córeczki – wejdź

  •  

RAVIOLI

mąka + woda + batat/mięso/warzywa/ziemniaki

Pierogi i ravioli można podać np.

    • z farszem mięsnym lub z łososiem
    • z farszem z ziemniaków lub batatów
    • z farszem z warzyw, np. gęstej papki z marchwi, buraków lub innych
    • z wypełnieniem owocowym

DZIECKO ZBLIŻA SIĘ DO ZAKOŃCZENIA 1. r.ż. Jakie zmiany go czekają?

Nowe produkty, większe ilości.

Po ukończeniu pierwszego roku życia niemowlę stopniowo wchodzi na nową drogę żywieniową. Wciąż obowiązują zasady niezwykle starannego doboru składników oraz odpowiedniego przygotowywania posiłków. Do menu wkroczą mleko krowie, jego przetwory, nasiona roślin oleistych, większa gama przetworów zbożowych oraz tłuszcze.

Pamiętajmy, że jeżeli Mama musi w dniu pierwszych urodzin niemowlęcia zakończyć karmienie piersią, wtedy proces stopniowego wchodzenia na dietę dziecka w wieku 1-3 lat trzeba przenieść na końcówkę pierwszego roku życia niemowlęcia. Pamiętajmy jednak, że dzieci dłużej żywione mlekiem Matki mają większą szansę na dostęp do najlepszych składników pokarmowych.

* podane ilości są średnią, jaką zjada dziecko w tym wieku. Zależnie od łaknienia i zapotrzebowanie dziecka występują różnice w objętości lub liczbie posiłków.

NA SKRÓTY:

  1. Proponowany schemat żywienia w przedziale wiekowym: 9-12 m-cy życia
  2. Mleko krowie, kozie, napoje roślinne?
  3.  
  1. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24
  2. Halina Weker, Marta Barańska i wsp., 2014,  Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa
  3. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr 2014;11:321-33
  4. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Medyc. Pediatr 2016;13:9-14
  5. Oblacińska A., Mikiel-Kostyra K., Jodkowska M., 2011, Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi w wieku 0-5 lat. Rola i zadania lekarza oraz pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, Instytut Matki i Dziecka
  6. www.neonatologia.edu.pl
  7. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  8. Jarosz M., 2019, Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywienia i Żywności, Warszawa
  9. www.who.int/nutrition/topics/complementary_feeding/en
  10. Jarosz M. [red.] (2011), Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  11. Szajewska H, Shamir R, Mearin L i wsp. Gluten Introduction and the Risk of Coeliac Disease: A Position Paper by the European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2016;62:507-513.
  12. Szajewska H., Rybak A. [red.] (2013), Żywienie dzieci – wytyczne i stanowiska towarzystw naukowych 2006–2012, Standardy Medyczne, t. 10 – suplement 2, s. 5–60.
  13. Weker H., Barańska M. (2011), Models of safe nutrition of children and adolescents as a basis for prevention of obesity, cz. 1, Medycyna Wieku Rozwojowego, t. 15, nr 3, s. 288–297.
  14. Okręglicka K, Mojska H, Jarosz A i wsp. Skład kwasów tłuszczowych, w tym izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w wybranych tłuszczach spożywczych dostępnych w Polsce. Żywienie Człowieka i Metabolizm 2017;44:1.
  15. Weker H., Barańska M., Riahi A. i inni (2014), Wzory żywienia niemowląt i małych dzieci – badanie ogólnopolskie, Standardy Medyczne. Pediatria, t. 11, s. 225–230.EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  16. Stolarczyk A, Szott K, Socha P. Ocena sposobu żywienia niemowląt w wieku 6 i 12 m.ż. w populacji polskiej w odniesieniu do zaleceń Schematu Żywienia Niemowląt z 2007 roku. Stand Med Pediatr 2012;9:545-551.
  17. EFSA (European food Safety Authority), 2017. Dietary Reference Values for
    nutrients. Summary Report. EFSA supporting publication 2017:e15121.
  18. Hanna Kunachowicz, Beata Przygoda, Irena Nadolna, Krystyna Iwanow, Tabele składu i wartości odżywczej żywności, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019
  19. Jarosz M. i wsp. 2020, Normy żywienia dla populacji polskiej i ich zastosowanie. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-
    Państwowego zakładu Higieny, Warszawa

Jeśli trafiłeś na tę stronę, to może to oznaczać, że...

… mogą zainteresować Cię inne artykuły dotyczące żywienia dzieci. Zapraszamy Cię na nasze Fb-owe grupy:

DLA KARMIĄCYCH MAM (fb)

-> wejdź

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (fb)

->  wejdź

ŻYWIENIE DZIECI W WIEKU 1-3 LAT  (fb)

->  wejdź

 

oraz do wszystkich tematów dot.

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (adiel.pl),

które znajdziesz na tej stronie

-> wejdź w interesujący Cię temat

Masz pytania dotyczące żywienia Twojego dziecka? Porozmawiaj bezpłatnie ze specjalistą ds. żywienia i żywności. Telefon: 608-202-240

Adiel.pl jest platformą internetową, która umożliwia Użytkownikom skorzystanie z usług o charakterze medycznym świadczonych przez Profesjonalistów. Dzięki korzystaniu z adiel.pl Użytkownicy mogą uzyskać od Specjalistów porady pozwalające na wprowadzenie i przestrzeganie zasad zbilansowanego i zdrowego odżywiania. Usługi świadczone przez nas nie zastępują konsultacji z lekarzem i właściwych badań diagnostycznych oraz nie mogą być traktowane jako podstawa do stosowania jakichkolwiek produktów leczniczych czy metod terapii i leczenia.