KOLEJNOŚĆ WPROWADZANIA PRODUKTÓW
Mąka, tzw. kaszki

Rozszerzanie diety niemowląt karmionych piersią


Temat: ZBOŻA GLUTENOWE, CZY BEZGLUTENOWE?

Wytyczne zarówno polskich, jak i międzynarodowych placówek naukowych, typu ESPGHAN, WHO, EFSA, także Komitet Żywienia Amerykańskiej Akademii Pediatrii wstrzymują się od podania obowiązującej kolejności wprowadzania nowych produktów do diety niemowlęcia.

Wspomniane dokumenty zawierają jednak pewne wytyczne, które mogą służyć pomocą przy tworzeniu odpowiedniego schematu żywienia niemowlęcia. Jednym z przykładów jest zalecenie podawania najpierw warzyw, potem owoców. Również znajomość największych potrzeb rozwijającego się organizmu może, a nawet powinno być cenną wskazówką dla podjęcia odpowiednich decyzji. Przykładem niech będą choćby kończące się w organizmie niemowlęcia zapasy żelaza, zmagazynowane w życiu płodowym.

PRODUKTY ZE ZBÓŻ JAKO ŹRÓDŁO WĘGLOWODANÓW ZŁOŻONYCH, CZYLI ENERGII

1. BEZGLUTENOWE PIERWSZE?

Jeszcze niedawno były takie sugestie. Ale najnowsze wytyczne, obowiązujące pediatrów, dietetyków i innych specjalistów zajmujących się żywieniem dzieci uciekają od takiego stwierdzenia.

2. ILOŚĆ GLUTENU JEST WAŻNA!

W piśmiennictwie wyraźnie wskazuje się na ogromne znaczenie ilości glutenu podawanego w pierwszych kilku miesiącach od jego wprowadzenia do diety. Dokumenty naukowe zalecają małą ilość, nie podają jednak konkretnie, co to oznacza. Jedne badania prowadzone były z udziałem glutenu odpowiadającego 1/10 kromce chleba (opisane w: Vriezinga SL, Auricchio R, Bravi E i wsp. Randomized feeding intervention in infants at high risk for celiac disease. N Engl J Med 2014;371:1304-1315), inne prowadzone w Szwecji badały skutki podania glutenu, który mieści się w połowie kromki chleba.

Literatura: Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24

3. TEMAT WCIĄŻ W TOKU BADAŃ

Problem glutenu wciąż spędza wielu naukowcom sen z oczu. Tym bardziej, że trudno o prowadzenie badań na szeroką skalę. Jak zawsze w przypadku „doświadczeń” prowadzonych na dzieciach pojawia się ogromny etyczny problem.

Stąd zalecenia są mało konkretne. Niewielka ilość badań nie pozwala na skonkretyzowanie wytycznych. W dokumentach pada sformułowanie: „wydaje się, że podanie dziecku zbóż glutenowych w tym samym czasie, co inne pokarmy uzupełniające nie wpływa na bezwzględne ryzyko rozwoju autoimmunizacji celiakalnej lub celiakii”. 

Literatura: Castenmiller J, de Henauw S, Hirsch-Ernst K i wsp.; EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens). Scientific Opinion on the appropriate age range for introduction of complementary feeding into an infant’s diet. EFSA J 2019;17:5780

4. CZY JEST COŚ ZŁEGO W PODANIU ZBÓŻ GLUTENOWYCH DOPIERO W 12 M.Ż. DZIECKA?

Absolutnie nie!

Po pierwsze:

Wspomniany najważniejszy dokument podaje przedział czasowy na wprowadzenie glutenu do diety dziecka od ukończenia 4. m.ż do ukończenia 12 m.ż. 

Po drugie:

Zboża bezglutenowe, typu mąka gryczana, z amarantusa, jaglana w niczym nie ustępują produktom zbożowym zawierającym gluten. 

Wniosek:

Może warto po prostu odłożyć na później, to co budzi wątpliwości, a szczegółowe wyniki badań nie są jednoznaczne? Tym bardziej, że każdy dzień życia niemowlęcia to ogromny krok w stronę dojrzałości przewodu pokarmowego, w stronę wytworzenia mechanizmów obronnych – potrzebnych, jeżeli coś okaże się niewłaściwe, wręcz destrukcyjne dla danego dziecka. Powoli, wszystko w swoim czasie. W moim osobistym przekonaniu lepiej później niż zbyt wcześnie.

Tym bardziej, że:

Badania rynku wskazują duże zanieczyszczenie glutenem mąk bezglutenowych. Te same hale, na których pakuje się mąki, i inne sytuacje sprawiają, że osoby chore na celiakie mają duży problem z zakupem zbóż bezglutenowych bez glutenu (przynajmniej poniżej dawki, która jest dla nich bezpieczna, czyli 20 ppm).

Mimo wszystko

Jeszcze raz podkreślam, że zgodnie ze stanowiskiem EFSA (2019), gluten w małych ilościach można wprowadzać do diety dzieci w tym samym czasie, co inne pokarmy uzupełniające.

Literatura: 

Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24

Tabele składu i wartości odżywczej żywności, : Hanna Kunachowicz, Beata Przygoda, Irena Nadolna, Krystyna Iwanow, Wydawca: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019

PRODUKTY ZBOŻOWE PODAJEMY DZIECKU W FORMIE DODATKU MĄKI DO POSIŁKÓW ZAWIERAJĄCYCH OWOCE, LUB WARZYWA, BĄDŻ TEŻ DAŃ OBIADOWYCH. ZBOŻA SĄ ŚWIETNYM ŹRÓDŁEM WITAMIN Z GRUPY B ORAZ ENERGII, KTÓREJ NIEMOWLĘ ZUŻYWA CORAZ WIĘCEJ.

NA SKRÓTY:

  1. Proponowany schemat żywienia w przedziale wiekowym: 9-12 m-cy życia
  2. Mleko krowie, kozie, napoje roślinne?
  3.  
  1. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24
  2. Halina Weker, Marta Barańska i wsp., 2014,  Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa
  3. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr 2014;11:321-33
  4. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Medyc. Pediatr 2016;13:9-14
  5. Oblacińska A., Mikiel-Kostyra K., Jodkowska M., 2011, Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi w wieku 0-5 lat. Rola i zadania lekarza oraz pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, Instytut Matki i Dziecka
  6. www.neonatologia.edu.pl
  7. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  8. Jarosz M., 2019, Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywienia i Żywności, Warszawa
  9. www.who.int/nutrition/topics/complementary_feeding/en
  10. Jarosz M. [red.] (2011), Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  11. Szajewska H, Shamir R, Mearin L i wsp. Gluten Introduction and the Risk of Coeliac Disease: A Position Paper by the European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2016;62:507-513.
  12. Szajewska H., Rybak A. [red.] (2013), Żywienie dzieci – wytyczne i stanowiska towarzystw naukowych 2006–2012, Standardy Medyczne, t. 10 – suplement 2, s. 5–60.
  13. Weker H., Barańska M. (2011), Models of safe nutrition of children and adolescents as a basis for prevention of obesity, cz. 1, Medycyna Wieku Rozwojowego, t. 15, nr 3, s. 288–297.
  14. Okręglicka K, Mojska H, Jarosz A i wsp. Skład kwasów tłuszczowych, w tym izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w wybranych tłuszczach spożywczych dostępnych w Polsce. Żywienie Człowieka i Metabolizm 2017;44:1.
  15. Weker H., Barańska M., Riahi A. i inni (2014), Wzory żywienia niemowląt i małych dzieci – badanie ogólnopolskie, Standardy Medyczne. Pediatria, t. 11, s. 225–230.EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  16. Stolarczyk A, Szott K, Socha P. Ocena sposobu żywienia niemowląt w wieku 6 i 12 m.ż. w populacji polskiej w odniesieniu do zaleceń Schematu Żywienia Niemowląt z 2007 roku. Stand Med Pediatr 2012;9:545-551.
  17. EFSA (European food Safety Authority), 2017. Dietary Reference Values for
    nutrients. Summary Report. EFSA supporting publication 2017:e15121.
  18. Hanna Kunachowicz, Beata Przygoda, Irena Nadolna, Krystyna Iwanow, Tabele składu i wartości odżywczej żywności, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019
  19. Jarosz M. i wsp. 2020, Normy żywienia dla populacji polskiej i ich zastosowanie. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-
    Państwowego zakładu Higieny, Warszawa

Jeśli trafiłeś na tę stronę, to może to oznaczać, że...

… mogą zainteresować Cię inne artykuły dotyczące żywienia dzieci. Zapraszamy Cię na nasze Fb-owe grupy:

DLA KARMIĄCYCH MAM (fb)

-> wejdź

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (fb)

->  wejdź

ŻYWIENIE DZIECI W WIEKU 1-3 LAT  (fb)

->  wejdź

 

oraz do wszystkich tematów dot.

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (adiel.pl),

które znajdziesz na tej stronie

-> wejdź w interesujący Cię temat

Masz pytania dotyczące żywienia Twojego dziecka? Porozmawiaj bezpłatnie ze specjalistą ds. żywienia i żywności. Telefon: 608-202-240

Adiel.pl jest platformą internetową, która umożliwia Użytkownikom skorzystanie z usług o charakterze medycznym świadczonych przez Profesjonalistów. Dzięki korzystaniu z adiel.pl Użytkownicy mogą uzyskać od Specjalistów porady pozwalające na wprowadzenie i przestrzeganie zasad zbilansowanego i zdrowego odżywiania. Usługi świadczone przez nas nie zastępują konsultacji z lekarzem i właściwych badań diagnostycznych oraz nie mogą być traktowane jako podstawa do stosowania jakichkolwiek produktów leczniczych czy metod terapii i leczenia.