KOLEJNOŚĆ WPROWADZANIA PRODUKTÓW
Jajko

Rozszerzanie diety niemowląt karmionych piersią


Temat: JAJKO, SKĄD PROPOZYCJA PIERWSZEŃSTWA DLA ŻÓŁTKA?

Wytyczne zarówno polskich, jak i międzynarodowych placówek naukowych, typu ESPGHAN, WHO, EFSA, także Komitet Żywienia Amerykańskiej Akademii Pediatrii wstrzymują się od podania obowiązującej kolejności wprowadzania nowych produktów do diety niemowlęcia.

Wspomniane dokumenty zawierają jednak pewne wytyczne, które mogą służyć pomocą przy tworzeniu odpowiedniego schematu żywienia niemowlęcia. Jednym z przykładów jest zalecenie podawania najpierw warzyw, potem owoców. Również znajomość największych potrzeb rozwijającego się organizmu może, a nawet powinno być cenną wskazówką dla podjęcia odpowiednich decyzji. Przykładem niech będą choćby kończące się w organizmie niemowlęcia zapasy żelaza, zmagazynowane w życiu płodowym.

JAJKO - PRODUKT BARDZO WARTOŚCIOWY, ALE NIEBEZPIECZNY

1. JAJA I ANAFILAKSJA, CO MAJĄ ZE SOBĄ WSPÓLNEGO?

Białko jaja kurzego należy do najczęstszych alergenów pokarmowych. W dodatku powoduje ono niekiedy bardzo burzliwe reakcje. Może powodować również wstrząs anafilaktyczny, często o ciężkim przebiegu.

Objawy alergii mogą występować czasami już po pierwszym w życiu zjedzeniu jaja u niemowląt uczulonych śladowymi ilościami tego alergenu, obecnymi w mleku karmiących piersią matek.

Białko jaja kurzego może zaostrzać atopowe zapalenie skóry i powodować bardzo przykry świąd.

Literatura: Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24

2. CZY WOBEC TEGO WARTO RYZYKOWAĆ?

Jaja to niesamowity produkt! Zawierają one wysoko wartościowe białka (uważane za wzorzec) i prawie wszystkie niezbędne dla organizmu ludzkiego składniki pokarmowe. Nigdy nie powinniśmy eliminować ich z diety, jeśli nie ma bardzo konkretnych przeciwwskazań.

3. BARDZO WAŻNE ZALECENIA EKSPERTÓW:

W celu zmniejszenia ryzyka alergii:

  1. Należy podawać dobrze ugotowane, przez 10-15 min. jajo (nie pasteryzowane ani surowe). Za dobrze ugotowane jajo kurze uznaje się jajo ugotowane na twardo, dobrze ugotowany makaron jajeczny oraz pieczone produkty z jajem. Natomiast niedostatecznie ścięte mogą być jaja w naleśnikach lub jajecznicy (zawierającej płynne białko).
  2. Zaleca się wprowadzać jedno małe jajo 2 razy w tygodniu, (w badaniu wykazano, że taka ilość zmniejsza ryzyko alergii).
  3. W czasie wprowadzania jaja kontynuować karmienie piersią

Literatura: Perkin MR, Logan K, Tseng A i wsp. Randomized Trial of Introduction of Allergenic Foods in Breast-Fed Infants. N Engl J Med 2016;374:1733-1743

4. CO PROPONUJEMY?

Znowu ostrożność.

Po pierwsze:

Nie spieszmy się. Niech to nie będzie pierwszy w kolejce produkt uzupełniający. Nawet nie drugi, nie trzeci. W naszym schemacie ustawiliśmy go na końcu. Liczymy na to, że nasze niemowlę wciąż dojrzewa, wciąż uczy się akceptacji różnych składników pokarmowych, wciąż rozwija się jego tolerancja immunologiczna. Dla półrocznego dziecka, trzy miesiące to jak 40 lat dla nas. Dużo może się zmienić. 

Po drugie:

Mimo, że nie ma wskazań do podawania najpierw żółtka, a potem dopiero całego jajka (jak było kiedyś), przemyśl, czy ze względów praktycznych nie ma to sensu. 

a) Twoje dziecko nic nie straci. Kilka dni później białko w menu absolutnie nie wpłynie na stan odżywienia organizmu.

b) Kiedy kilka razy podasz żółtko, a Twoje dziecko nie zareaguje na nie w nieoczekiwany sposób, jest szansa, że żółtko jest dla niego bezpieczne. Ewentualna reakcja alergiczna skierowana przeciwko całemu jajku podanemu w następnych dniach, może uzasadnić eliminację jedynie białka jaja.

c) Dieta eliminacyjna, szukanie alergenu jest naprawdę trudne. Wiedzą o tym rodzice dzieci, które taką alergię/nietolerancję mają. Jeśli można coś zrobić, żeby poznać składnik diety, który szkodzi dziecku, to na pewno warto.

MIMO, ŻE JAJKO JEST NIEZWYKLE WARTOŚCIOWYM PRODUKTEM, NIE SPIESZ SIĘ Z WŁĄCZENIEM GO DO DIETY NIEMOWLĘCIA. MOŻESZ OD RAZU PODAĆ CAŁE JAJKO GOTOWANE NA TWARDO, LUB ROZPOCZĄĆ OD ŻÓŁTKA, KTÓRE WYDAJE SIĘ BYĆ PRODUKTEM RZADZIEJ WYWOŁUJĄCYM ALERGIĘ.

Jednocześnie podkreślam, że nie ma w piśmiennictwie doniesień, które mówiłyby o szkodliwości podawania wymienionych produktów w innej kolejności. 

NA SKRÓTY:

  1. Proponowany schemat żywienia w przedziale wiekowym: 9-12 m-cy życia
  2. Mleko krowie, kozie, napoje roślinne?
  3.  
  1. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr, styczeń 2021, t.18, 7-24
  2. Halina Weker, Marta Barańska i wsp., 2014,  Żywienie niemowląt i małych dzieci, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa
  3. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med Pediatr 2014;11:321-33
  4. Szajewska H, Socha P, Horvath A i wsp. Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Medyc. Pediatr 2016;13:9-14
  5. Oblacińska A., Mikiel-Kostyra K., Jodkowska M., 2011, Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi w wieku 0-5 lat. Rola i zadania lekarza oraz pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, Instytut Matki i Dziecka
  6. www.neonatologia.edu.pl
  7. EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  8. Jarosz M., 2019, Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja. Instytut Żywienia i Żywności, Warszawa
  9. www.who.int/nutrition/topics/complementary_feeding/en
  10. Jarosz M. [red.] (2011), Zasady prawidłowego żywienia chorych w szpitalach, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa.
  11. Szajewska H, Shamir R, Mearin L i wsp. Gluten Introduction and the Risk of Coeliac Disease: A Position Paper by the European Society for Pediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2016;62:507-513.
  12. Szajewska H., Rybak A. [red.] (2013), Żywienie dzieci – wytyczne i stanowiska towarzystw naukowych 2006–2012, Standardy Medyczne, t. 10 – suplement 2, s. 5–60.
  13. Weker H., Barańska M. (2011), Models of safe nutrition of children and adolescents as a basis for prevention of obesity, cz. 1, Medycyna Wieku Rozwojowego, t. 15, nr 3, s. 288–297.
  14. Okręglicka K, Mojska H, Jarosz A i wsp. Skład kwasów tłuszczowych, w tym izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w wybranych tłuszczach spożywczych dostępnych w Polsce. Żywienie Człowieka i Metabolizm 2017;44:1.
  15. Weker H., Barańska M., Riahi A. i inni (2014), Wzory żywienia niemowląt i małych dzieci – badanie ogólnopolskie, Standardy Medyczne. Pediatria, t. 11, s. 225–230.EFSA NDA Panel (EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies), 2014. Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA J 2014;12:3760
  16. Stolarczyk A, Szott K, Socha P. Ocena sposobu żywienia niemowląt w wieku 6 i 12 m.ż. w populacji polskiej w odniesieniu do zaleceń Schematu Żywienia Niemowląt z 2007 roku. Stand Med Pediatr 2012;9:545-551.
  17. EFSA (European food Safety Authority), 2017. Dietary Reference Values for
    nutrients. Summary Report. EFSA supporting publication 2017:e15121.
  18. Hanna Kunachowicz, Beata Przygoda, Irena Nadolna, Krystyna Iwanow, Tabele składu i wartości odżywczej żywności, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019
  19. Jarosz M. i wsp. 2020, Normy żywienia dla populacji polskiej i ich zastosowanie. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-
    Państwowego zakładu Higieny, Warszawa

Jeśli trafiłeś na tę stronę, to może to oznaczać, że...

… mogą zainteresować Cię inne artykuły dotyczące żywienia dzieci. Zapraszamy Cię na nasze Fb-owe grupy:

DLA KARMIĄCYCH MAM (fb)

-> wejdź

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (fb)

->  wejdź

ŻYWIENIE DZIECI W WIEKU 1-3 LAT  (fb)

->  wejdź

 

oraz do wszystkich tematów dot.

ROZSZERZANIE DIETY NIEMOWLĄT KARMIONYCH PIERSIĄ (adiel.pl),

które znajdziesz na tej stronie

-> wejdź w interesujący Cię temat

Masz pytania dotyczące żywienia Twojego dziecka? Porozmawiaj bezpłatnie ze specjalistą ds. żywienia i żywności. Telefon: 608-202-240

Adiel.pl jest platformą internetową, która umożliwia Użytkownikom skorzystanie z usług o charakterze medycznym świadczonych przez Profesjonalistów. Dzięki korzystaniu z adiel.pl Użytkownicy mogą uzyskać od Specjalistów porady pozwalające na wprowadzenie i przestrzeganie zasad zbilansowanego i zdrowego odżywiania. Usługi świadczone przez nas nie zastępują konsultacji z lekarzem i właściwych badań diagnostycznych oraz nie mogą być traktowane jako podstawa do stosowania jakichkolwiek produktów leczniczych czy metod terapii i leczenia.